Đối với các cơ sở, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu
- Trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh, phải tuân thủ tuyệt đối các quy định an toàn về PCCC; duy trì các điều kiện đảm bảo an toàn PCCC theo quy định và quy trình an toàn trong quá trình xuất, nhập xăng dầu.
- Hạn chế bán lẻ xăng, dầu cho người dân vào các dụng cụ, thiết bị chứa như: Chai, lọ, can, thùng, phuy, … (trừ trường hợp chất đốt như dầu hỏa phục vụ nhu cầu đun nấu, thắp sáng thì chỉ bán với số lượng ít phù hợp với nhu cầu dùng trong ngày của người dân).
- Niêm yết khuyến cáo, cảnh báo về sự nguy hiểm và các nguy cơ mất an toàn PCCC đối với chất cháy là xăng, dầu tại cửa hàng để khuyến cáo đến người dân đến mua, bán xăng dầu.
Người dân không tích trữ xăng dầu.
Đối với cơ sở, doanh nghiệp có dự trữ xăng, dầu phục vụ sản xuất, dịch vụ vận chuyển, …:
- Phải có:
+ Có hệ thống giao thông, cấp nước, thông tin liên lạc phục vụ chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy, ngăn cháy, thoát nạn, phương tiện PCCC
+ Quy định, nội quy, biển cấm, biển báo về PCCC; sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn về PCCC, thoát nạn;
+ Lực lượng PCCC cơ sở được huấn luyện nghiệp vụ PCCC và tổ chức thường trực sẵn sàng chữa cháy đáp ứng yêu cầu chữa cháy tại chỗ; quy định và phân công chức trách, nhiệm vụ PCCC trong cơ sở;
+ Hệ thống điện, chống sét, chống tĩnh điện, thiết bị sử dụng điện, sinh lửa, sinh nhiệt, việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt phải bảo đảm an toàn về PCCC; có quy trình kỹ thuật an toàn về PCCC;
+ Phương án chữa cháy, thoát nạn; hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC; văn bản thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu về PCCC theo quy định để phù hợp với đặc điểm điều kiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, tính chất hoạt động của cơ sở.
+ Hệ thống PCCC, phương tiện PCCC tại chỗ, phương tiện cứu người đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định về PCCC hiện hành.
Không:
+ Tích trữ xăng, dầu ngoài các thiết bị, kho chứa đã được thẩm duyệt, nghiệm thu về PCCC
+ Tự ý san, chiết xăng, dầu sang các thiết bị, dụng cụ chứa không đảm bảo an toàn PCCC theo quy định.
+ Sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tại những vùng, khu vực nguy hiểm cháy, nổ và những nơi có quy định cấm.
Đối với hộ gia đình
- Không được tích trữ xăng, dầu trái phép dưới mọi hình thức;
- Trường hợp sử dụng xăng, dầu phục vụ nhu cầu sinh hoạt (đun nấu, thắp sáng) thì chỉ lưu giữ đủ nhu cầu trong ngày; các vật dụng, thiết bị, phương tiện chứa xăng, dầu phải bố trí tại nơi thoáng mát và phải cách xa các đồ dùng, vật dụng dễ cháy các khu vực khác thường xuyên phát sinh nguồn lửa, nguồn nhiệt. Khu vực đun nấu phải được ngăn cách với các không gian còn lại bằng các vật liệu không cháy.
- Việc sử dụng dầu hỏa để đun nấu phải đảm bảo bếp có đủ bấc dầu và thường xuyên được lau chùi sạch sẽ. Trước khi rót thêm dầu vào bếp phải tắt lửa và các nguồn nhiệt xung quanh, tuyệt đối không tận dụng các hóa chất khác như xăng hoặc xăng pha dầu, nhớt để đun bếp dầu. Trong quá trình sử dụng phải có người trông coi, giám sát.
- Trang bị các phương tiện chữa cháy xách tay cũng như các kiến thức PCCC cho bản thân và mọi người trong gia đình để kịp thời ứng phó khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.
Cảnh báo về nguy cơ cháy, nổ và chế tài xử lý vi phạm về PCCC khi vận chuyển, tích trữ bảo quản xăng, dầu trái phép:
Nguy cơ cháy, nổ khi vận chuyển xăng, dầu trái phép (dùng các phương tiện vận chuyển chai, lọ, can, thùng, phi,… đựng xăng, dầu)
- Các phương tiện vận chuyển chưa được cấp phép vận chuyển chất, hàng nguy hiểm cháy, nổ theo quy định (chưa được kiểm tra các điều kiện an toàn PCCC)
- Thiết bị chứa xăng, dầu không đúng chủng loại, không phù hợp với chất hàng nguy hiểm cháy, nổ, không đảm bảo an toàn PCCC theo quy định.
- Rơi, vỡ thiết bị chứa xăng, dầu trên đường vận chuyển.
- Va chạm giao thông dẫn đến cháy, nổ; xăng dầu chảy tràn dẫn đến cháy lan, cháy lớn.
Nguy cơ cháy, nổ khi tích trữ, bảo quản xăng dầu bằng chai, lọ, can, thùng, phi, … tại cơ sở, hộ gia đình:
- Xăng, dầu là chất lỏng, dễ cháy, nổ, bay hơi và khuếch tán nhanh ở điều kiện nhiệt độ thường, tốc độ cháy lan theo bề mặt rất lớn có thể đạt trên 40m/phút, tỏa nhiều khói, khí độc lên khi xảy ra sự cố gây cháy lan, cháy lớn rất nhanh và khó khăn cho công tác tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
- Xăng dầu không tan trong nước, nhẹ hơn nước lên rất khó chữa cháy (đòi hỏi phải có chất chữa cháy chuyên dụng như bột, bọt, …).
- Xăng dầu chứa trong các dụng cụ, thiết bị chứa không phù hợp, đảm bảo theo quy định rất dễ hư hỏng do va đập, thủng dẫn đến rò rỉ xăng dầu ra ngoài tạo thành môi trưởng nguy hiểm cháy, nổ.
- Không đảm bảo khoảng cách an toàn PCCC, giải pháp ngăn cháy lan giữa khu vực bảo quản xăng, dầu với khu vực khác.
- Trong gia đình thường xuyên sử dụng nhiều lửa, nguồn nhiệt trực tiếp, người dân chưa ý thức được các nguy cơ tiềm ẩn gây cháy, nổ.
Chế tài xử lý khi vận chuyển, tích trữ, bảo quản trái phép xăng, dầu:
Tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cụ thể:
Điều 14: Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy trong quản lý, bảo quản, sử dụng chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ.
Điều 15: Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy trong sản xuất, kinh doanh chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ
Điều 16: Vi phạm quy định trong vận chuyển chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ.
Trong đó một số hành vi vi phạm với mức phạt cụ thể như sau:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: (a) Sắp xếp hoặc bố trí chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ không bảo đảm theo quy định; (b) Bảo quản chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ vượt quá số lượng, khối lượng theo quy định. (khoản 1 Điều 14)
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi bảo quản hoặc sử dụng chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ không đúng nơi quy định (khoản 2 Điều 14).
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi để hình thành môi trường nguy hiểm cháy, nổ có chỉ số nguy hiểm cháy, nổ vượt quá giới hạn dưới của giới hạn nồng độ bắt cháy (khoản 3 Điều 14).
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi tàng trữ trái phép chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (khoản 4 Điều 14).
- Phạt tiền từ 45.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng trái phép chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (khoản 5 Điều 14).
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: (a) Không duy trì thiết bị phát hiện rò rỉ chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ đã được trang bị, lắp đặt; (b) Không duy trì thiết bị, hệ thống chống tĩnh điện đã được trang bị, lắp đặt (khoản 1 Điều 15).
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: (a) Không trang bị, lắp đặt thiết bị phát hiện rò rỉ chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ; (b) Không trang bị, lắp đặt thiết bị, hệ thống chống tĩnh điện (khoản 2 Điều 15).
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: (a) San, chiết, nạp chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ không đúng nơi quy định; (b) San, chiết, nạp chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ sang thiết bị chứa không đúng chủng loại hoặc không phù hợp với loại chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ (khoản 3 Điều 15).
- Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất hoặc kinh doanh trái phép chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự (khoản 4 Điều 15).
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sắp xếp, bố trí chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ trên phương tiện vận chuyển không bảo đảm an toàn phòng cháy (khoản 1 Điều 16).
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: (a) Không duy trì các điều kiện an toàn về phòng cháy của phương tiện giao thông khi vận chuyển chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ; (b) Vận chuyển hàng hóa khác cùng với chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ mà không được phép trên cùng một phương tiện giao thông; (c) Chở người không có nhiệm vụ trên phương tiện giao thông vận chuyển chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ (khoản 2 Điều 16).
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: (a) Không thực hiện các điều kiện bảo đảm an toàn về phòng cháy, chữa cháy khi bốc, dỡ, bơm, chuyển chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ ra khỏi phương tiện giao thông; (b) Không duy trì các biện pháp an toàn phòng cháy cho thiết bị, đường ống chuyển chất khí, chất lỏng dễ cháy, nổ; (c) Bốc, dỡ, bơm, chuyển chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ tại địa điểm không bảo đảm an toàn phòng cháy (khoản 3 Điều 16).