Quang cảnh Hội thảo khoa học “Đồng chí Hà Huy Tập - Tổng Bí thư tài năng, nhà lý luận xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam” do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và Tỉnh ủy Hà Tĩnh tổ chức, ngày 20-4. Ảnh: Ngô Tuấn
Những cống hiến quan trọng
Đồng chí Hà Huy Tập sinh ngày 24-4-1906 trong một gia đình nhà nho nghèo tại làng Kim Nặc, xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh (nay là thôn Hưng Thắng, xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh). Phát huy truyền thống yêu nước của quê hương và gia đình, người thanh niên Hà Huy Tập đã sớm dấn thân vào con đường cách mạng với một ý chí sắt đá và tầm nhìn sâu rộng.
Bắt đầu từ những hoạt động trong Hội Phục Việt, Đảng Tân Việt, đồng chí Hà Huy Tập đã nhanh chóng nhận ra con đường cứu nước đúng đắn theo chủ nghĩa Mác - Lênin. Giai đoạn học tập tại Trường Đại học Phương Đông (Liên Xô cũ) là bước ngoặt quan trọng, giúp đồng chí trang bị hệ thống lý luận sắc bén và tầm nhìn chiến lược về phong trào cộng sản quốc tế.
Tháng 7-1936, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (họp tại Thượng Hải, Trung Quốc), đồng chí Hà Huy Tập được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng. Đây là giai đoạn cực kỳ khó khăn khi thực dân Pháp tăng cường đàn áp, phong trào cách mạng vừa trải qua thời kỳ thoái trào sau Xô viết Nghệ Tĩnh. Trên cương vị người đứng đầu Đảng, đồng chí đã thể hiện bản lĩnh của một nhà lãnh đạo tài năng, cùng Trung ương Đảng chèo lái con đường cách mạng vượt qua thác ghềnh.
Cống hiến nổi bật nhất của Tổng Bí thư Hà Huy Tập chính là việc chỉ đạo chuyển hướng chiến lược cách mạng Việt Nam trong những năm 1936-1939. Dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư Hà Huy Tập, Đảng ta đã quyết định tạm thời gác khẩu hiệu “đánh đổ đế quốc Pháp” và “tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày”, thay vào đó là tập trung đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình. Việc thành lập Mặt trận Nhân dân phản đế (sau đổi là Mặt trận Dân chủ Đông Dương) là một quyết định quan trọng, giúp Đảng tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, đưa cách mạng tiến lên cao trào mới.
Đồng chí cũng là một nhà lý luận, nhà báo cách mạng sắc sảo với những tác phẩm tiêu biểu như: “Sơ thảo lịch sử phong trào cộng sản Đông Dương” hay các bài viết trên Báo Dân Chúng. Những tác phẩm này không chỉ tổng kết thực tiễn mà còn bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trước các luận điệu xuyên tạc của kẻ thù.
Dù bị thực dân Pháp bắt, giam cầm và tra tấn dã man qua nhiều nhà tù từ Khám Lớn (Sài Gòn) đến các đồn bốt, đồng chí Hà Huy Tập vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản. Những lời cuối cùng của đồng chí trước tòa án thực dân: “Tôi chẳng có gì phải hối tiếc. Nếu còn sống, tôi sẽ tiếp tục hoạt động” đã trở thành tuyên ngôn bất hủ về lòng yêu nước và lý tưởng sống cao đẹp, “truyền lửa” cho biết bao thế hệ người Việt Nam.
Đảng bộ Hà Nội quyết tâm xây dựng Thủ đô trong kỷ nguyên mới
Noi gương Tổng Bí thư Hà Huy Tập, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội càng thấm nhuần những bài học về xây dựng Mặt trận và tập hợp quần chúng. Dù trong những năm tháng của Cao trào Dân chủ 1936-1939, điều kiện hoạt động bí mật khiến đồng chí không trực tiếp hiện diện tại Hà Nội nhưng luồng sinh khí từ các quyết sách chuyển hướng chiến lược của đồng chí và Trung ương Đảng đã thổi bùng phong trào cách mạng nơi đây. Dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đảng thời kỳ đồng chí làm Tổng Bí thư, Hà Nội đã trở thành ngọn cờ đầu của cả nước trong đấu tranh báo chí và mít tinh công khai, mà đỉnh cao là cuộc biểu dương lực lượng 2,5 vạn người tại khu Đấu Xảo (nay là Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt - Xô) ngày 1-5-1938.
Hà Nội hiện nay đang đứng trước những thời cơ và thách thức chưa từng có. Học tập tư duy chiến lược về Mặt trận của đồng chí Hà Huy Tập, Đảng bộ Hà Nội luôn xác định sức mạnh nằm ở nhân dân. Trong giai đoạn hiện nay, khi thực hiện các nhiệm vụ khó khăn như giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, cải tạo đô thị hay chuyển đổi số, Hà Nội luôn coi trọng công tác dân vận, lấy phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng làm cốt lõi. Sự đồng thuận của khoảng 10 triệu dân chính là “chìa khóa” để thành phố vượt qua mọi khó khăn, thách thức, đúng như tinh thần quy tụ lực lượng mà Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã thực hiện thành công trong cao trào dân chủ.
Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW (ngày 17-3-2026) về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Đây là kim chỉ nam, là bệ phóng để Hà Nội bứt phá. Noi gương tinh thần quyết đoán của Tổng Bí thư Hà Huy Tập, Hà Nội xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô là lấy tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, là yếu tố then chốt tạo đột phá về năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh; tập trung xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao, với các chính sách hỗ trợ đột phá hàng đầu khu vực, phát huy vai trò dẫn dắt quốc gia, từng bước nâng tầm khu vực và quốc tế; thực hiện hiệu quả Luật Thủ đô (sửa đổi), đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn và hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Học tập tấm gương suốt đời vì Đảng, vì dân của đồng chí Hà Huy Tập, Đảng bộ Hà Nội xác định công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”. Thành phố kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Mỗi cán bộ, đảng viên Thủ đô, nhất là người đứng đầu, phải thực sự soi mình vào tấm gương đạo đức cách mạng của các bậc tiền bối, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình. Tinh thần bản lĩnh, nêu gương, kỷ cương, sáng tạo phải được thể hiện bằng kết quả công việc cụ thể, bằng sự hài lòng của người dân. Bên cạnh đó, Đảng bộ Hà Nội tiếp tục chỉ đạo phát huy giá trị nghìn năm văn hiến, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Đây chính là nền tảng tinh thần vững chắc để Thủ đô phát triển bền vững.
Dưới ánh sáng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - những nền tảng mà Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã dày công bảo vệ và phát triển, Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ. Thủ đô không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, mà phải trở thành động lực phát triển của Vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước; là thành phố kết nối toàn cầu, có sức cạnh tranh quốc tế cao. Tìm hiểu về cuộc đời Tổng Bí thư Hà Huy Tập, chúng ta càng thêm tự hào và thấy rõ trách nhiệm của mình. Tấm gương của Tổng Bí thư Hà Huy Tập - người chiến sĩ cộng sản tận hiến đến hơi thở cuối cùng - sẽ mãi là bài học quý cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô.
Khơi dậy niềm tự hào và ý chí tự lực, tự cường, Đảng bộ và nhân dân Hà Nội nguyện đoàn kết một lòng, biến lý tưởng của thế hệ đi trước thành hành động cách mạng thực tiễn. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Hà Nội quyết tâm khẳng định vị thế là trái tim của cả nước, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị tinh hoa nhất về văn hóa, trí tuệ và nguồn lực. Thủ đô không chỉ giữ vai trò dẫn dắt, định hình tư duy phát triển mới cho Vùng đồng bằng sông Hồng mà còn là cực tăng trưởng chủ đạo, phấn đấu vươn tầm khu vực và trở thành thành phố kết nối toàn cầu, xứng đáng với niềm tin yêu của đồng bào và chiến sĩ cả nước.